Uzależnienie od alkoholu to nie wyrok śmierci

Uzależnienie od alkoholu to nie wyrok śmierci

Naukowcy z Wydziału Medycznego Uniwersytetu Massachusetts dokonali właśnie zdumiewającego odkrycia: uzależnienie od alkoholu może być kontrolowane przez bardzo małą grupę neuronów – zaledwie około 500 komórek mózgowych. Zrozumienie, jak to działa, otwiera perspektywę nowych metod leczenia, które mogłyby być znacznie bardziej ukierunkowane i skuteczne.

Badania te przeprowadzono głównie na myszach – z wykorzystaniem metod takich jak optogenetyka, optometria, elektrofizjologia i transkryptomika pojedynczych komórek. Dzięki tym metodom możliwe było nie tylko zidentyfikowanie neuronów odpowiedzialnych za rozwój uzależnienia od alkoholu, ale także wpływanie na ich aktywność za pomocą światła – czyli ich aktywowanie lub dezaktywowanie.

Kluczowym pytaniem jest, czy podobne grupy neuronów występują u ludzi. Kilka faktów wskazuje, że mózg ludzki i mózg gryzoni mają wiele wspólnego pod względem ogólnej struktury i funkcji, zwłaszcza w układach nagrody i motywacji. Jeśli podobne grupy neuronów potwierdzą się u ludzi, leczenie może stać się mniej traumatyczne i bardziej wyspecjalizowane.

Kolejnym odkryciem wynikającym z badań jest to, że ciało migdałowate mózgu odgrywa ważną rolę w kształtowaniu głodu alkoholowego. Jest to niewielka struktura znajdująca się pod płatem skroniowym, od dawna kojarzona z emocjami, wspomnieniami, strachem i reakcjami przyjemności. Zmieniona struktura ciała migdałowatego i jego reakcja na stymulację mogą wpływać na to, jak dana osoba reaguje na bodźce alkoholowe – reklamy, zapachy, wspomnienia.

To odkrycie ma istotne implikacje dla terapii. Zamiast leczenia uzależnienia od alkoholu „w szerokim zakresie” – czyli za pomocą leków oddziałujących na szeroką gamę tkanek mózgowych – możliwe staje się zastosowanie metod terapii punktowej. Może to być stymulacja (na przykład magnetyczna lub elektryczna) lub wpływ za pomocą metod genetycznych – skoncentrowany wyłącznie na neuronach kluczowych dla uzależnienia.

Należy jednak zauważyć, że obecnie mechanizmy te badano głównie na zwierzętach. Badania na ludziach nie potwierdziły jeszcze, czy te same grupy neuronów odgrywają podobną rolę i czy można nimi bezpiecznie manipulować u ludzi. Jeśli tak, nowe metody mogłyby znacząco poprawić jakość życia osób uzależnionych i zmniejszyć szkody wyrządzane przez alkohol w mózgu.