Wczesne objawy demencji: Na co zwrócić uwagę

Wczesne objawy demencji: Na co zwrócić uwagę

Demencja to nie pojedyncza choroba, lecz ogólny termin obejmujący szereg zaburzeń mózgu, które stopniowo wpływają na pamięć, myślenie, zachowanie i zdolność do wykonywania codziennych czynności. Chociaż demencja jest najczęściej kojarzona z wiekiem podeszłym, jej pierwsze objawy mogą pojawić się dość niepozornie. Wczesna diagnoza jest ważna, aby spowolnić postęp choroby. Oto siedem najczęstszych objawów, które mogą sygnalizować początek demencji.

1. Utrata pamięci, która utrudnia codzienne życie

Najczęstszym i jednym z pierwszych objawów demencji jest utrata pamięci krótkotrwałej. Osoba może zacząć zapominać niedawne wydarzenia lub ważne informacje, które wcześniej dobrze pamiętała — takie jak daty spotkań czy położenie przedmiotów w domu. Może wielokrotnie zadawać te same pytania lub polegać na notatkach i członkach rodziny, aby przypomnieć sobie o prostych rzeczach.

2. Trudności z planowaniem lub wykonywaniem codziennych czynności

Osoby we wczesnym stadium demencji mają trudności z przestrzeganiem kolejności kroków niezbędnych do wykonania znanych zadań, takich jak gotowanie czy płacenie rachunków. Mogą zapominać przepisów, gubić się w kolejności kroków lub poświęcać znacznie więcej czasu na proste zadania, które wcześniej nie sprawiały im trudności.

3. Trudności z wykonywaniem znanych zadań

Oprócz ogólnej dezorganizacji, osoba z demencją może utracić zdolność wykonywania rutynowych zadań, które wcześniej wykonywała bez problemu. Na przykład może mieć trudności z dotarciem do znanego miejsca, prowadzeniem samochodu lub obsługą urządzeń gospodarstwa domowego.

4. Dezorientacja w czasie i przestrzeni

Pacjenci mogą gubić się w znanych miejscach lub nie pamiętać, jak się tam znaleźli. Mogą nie rozpoznawać otoczenia lub mieć problemy z ustaleniem dat, pór dnia, a nawet pór roku. Czasami osoba może zapomnieć, dlaczego znalazła się w danym miejscu lub co zamierzała zrobić.

5. Problemy z mową i wyszukiwaniem słów

Innym częstym objawem są trudności z prowadzeniem rozmowy. Osoba może nagle przerwać w pół zdania, zapomnieć, o czym mówiła lub mieć problem ze znalezieniem odpowiedniego słowa. Często używają fraz opisowych zamiast konkretnych słów (na przykład mówiąc „rzecz, którą kroiliśmy chleb” zamiast „nóż”).

6. Zmniejszona zdolność oceny sytuacji

We wczesnych stadiach demencji często dochodzi do pogorszenia osądu lub krytycznego myślenia. Na przykład osoba może nie zauważać zmian w swoim wyglądzie, zaniedbywać higienę lub być naiwna w kwestiach finansowych – na przykład może łatwo dać się nabrać na oszustwa.

7. Wycofanie społeczne i wahania nastroju

Osoby, u których zaczyna się demencja, często tracą zainteresowanie hobby, pracą lub kontaktami towarzyskimi. Mogą się wycofać, unikać kontaktów towarzyskich i odczuwać depresję. Mogą również wystąpić nagłe wahania nastroju, drażliwość lub nasilony lęk, których wcześniej nie doświadczano.

Chociaż każdy z tych objawów może wydawać się niegroźny sam w sobie, jednoczesne występowanie kilku z nich stanowi poważny powód do wizyty u lekarza. Im wcześniej zostanie postawiona diagnoza, tym większa szansa na spowolnienie przebiegu choroby dzięki lekom, stymulacji poznawczej i wsparciu bliskich.